Over deze site

Deze site begint met een nee

Op de vraag «heeft Antwerpen een metro?» is het eerlijke antwoord nee. In de gegevens die De Lijn publiceert staat geen enkele metrolijn — niet in Antwerpen, en nergens in Vlaanderen. Alles wat er rijdt is tram of bus.

Wat Antwerpen wél heeft is een premetro, en dat is geen troostprijs: tien echte ondergrondse stations, met perrons, vestibules en roltrappen, waar trams doorheen rijden. De Lijn rekent er zelf meer dan twee miljoen reizigers per maand doorheen. Een site die «metro» in de naam draagt en dat verschil verzwijgt, verkoopt je een verkeerd beeld van de stad. Daarom staat het hier op de startpagina en op elke stationspagina.

En er is een tweede nee, die vandaag nog zwaarder weegt: de tunnel onder de Schelde ligt dicht. Sinds 4 mei 2026 wordt hij gerenoveerd, en daarmee zijn Opera, Meir, Groenplaats en Van Eeden uit dienst. Bijna elke plattegrond die je elders vindt, dateert van vóór die datum.

Waarom dat laatste het bestaansrecht van deze site is

Toen we deze gegevens doorspitten, klopten drie dingen niet. In het bestand van De Lijn stond geen enkele halte in Meir en Van Eeden. De Groenplaats droeg niet het label «Metro» dat de negen andere stations wél dragen. En de lijnen 3, 5, 9 en 15 — die Wikipedia keurig opsomt — kwamen in het hele bestand niet voor.

Drie raadsels met één antwoord: de werken. De gesloten as is precies die van Meir, Groenplaats en Van Eeden; de perrons van de Groenplaats liggen in dat stuk; en 3 en 15 zijn samengevoegd tot A3, 5 en 9 tot A9. Zodra je dat weet, valt alles op zijn plaats — en zonder dat zou deze site drie keer iets verkeerds hebben beweerd.

Dat is meteen het nuttigste wat we te bieden hebben. Meir en Van Eeden hebben hier een eigen pagina die zegt dat ze dicht zijn en tot wanneer — geen verzonnen uurrooster. Dat lijkt weinig. Het is het antwoord dat vrijwel niemand geeft.

Hoe deze site gemaakt is

Er zit geen redacteur achter die pagina's typt. Een generator leest de gegevens en schrijft alle pagina's in één keer. Zo komt dat bestand hier terecht:

1. Downloaden. Het landelijke bestand van De Lijn is 207 MB ingepakt en 2,13 GB uitgepakt — alleen stop_times.txt al 1,65 GB. Het wordt streaming gefilterd, want in het geheugen past het niet.
2. Antwerpen eruit filteren. Er blijven 26 Antwerpse tramritten over. Niet 44: dat zou Gent erbij nemen. En niet 13, want elk lijnnummer staat er twee keer in, één keer per richting — wie op lijnnummer groepeert, telt elke lijn dubbel.
3. Haltes groeperen tot stations. Het bestand doet dat zelf niet: geen enkele halte in het hele landelijke bestand heeft een koppeling naar een station. De groepering tot 166 stations is van ons, op naam en op afstand.
4. De kalender uitrekenen. Zie hieronder — dit is de lastigste stap.
5. Controleren. Een reeks controles op de gegevens vóór er iets gepubliceerd wordt, plus een stel op de pagina's zelf. Eén ervan slaat alarm als de lijnen 3, 5, 9 of 15 terugkomen: dat zou betekenen dat de tunnel weer open is en dat deze teksten herschreven moeten worden.

De kalender die niet in de kalender staat

Vervoerders zetten normaal in hun gegevens «deze dienst rijdt maandag tot en met vrijdag». De Lijn niet. Alle 73 diensten in dat bestand hebben elke dagvlag op nul, en de hele kalender zit in een apart bestand dat datum per datum toekent: 565 regels voor 80 dagen.

Wie die nullen letterlijk leest, concludeert dat er geen enkele dag een tram rijdt en publiceert een lege tabel. Wij hebben de data gegroepeerd op hun verzameling diensten; daar komen 27 verschillende combinaties uit. Op de dienstregeling staat daarom een kolom die zegt op hoeveel van de dagen dit rooster echt geldt — en dat is bij geen enkele weekdag alle.

Drie dingen die we fout hadden

Ze staan hier omdat ze iets zeggen over hoe deze site gemaakt wordt.

• De IJ. Dezelfde halte stond er twee keer in: «Antwerpen IJzerlaan» en «Antwerpen Ijzerlaan». In het Nederlands is IJ één letter met twee hoofdletters. Omdat beide schrijfwijzen hetzelfde adres opleveren, overschreef de tweede de eerste — en nam haar haltes stilzwijgend mee.
• Meirbrug is niet Meir. Bij het zoeken naar een halte voor Meir lag «Antwerpen Meirbrug» voor de hand. Dat is een andere plek. Haltes worden daarom op hele woorden gekoppeld en niet op het begin van een naam: precies die grens scheidt Meir van Meirbrug.
• Het Sportpaleis staat bij Sport, niet bij Schijnpoort. Dat hadden we omgedraaid, uit het hoofd. Nagemeten op de coördinaten: 240 meter tegenover ruim 500. Sindsdien worden straatnamen en buurten niet meer uit het geheugen opgeschreven maar opgezocht — vijf van de acht die we zelf hadden ingevuld, bleken fout.

Wat hier bewust niet staat

1. Realtime. De Lijn publiceert die gegevens wél, en ze zijn zelfs geverifieerd: alle 4.939 ritten uit de live-stroom zijn terug te vinden in de dienstregeling. Deze site gebruikt ze niet, en daarom vind je hier nergens het woord realtime. Wat er staat is het geplande uurrooster, en dat heet hier ook zo.
2. Een uurrooster voor gesloten stations. Meir en Van Eeden krijgen geen vertrektijden. Een plausibele tijd voor een dicht station is het ergste wat een site als deze kan doen.
3. Een prijs van halte tot halte. De Lijn kent geen zones: één rit is één prijs. In Sevilla of Bilbao is zo'n tabel juist het nuttigste gegeven; hier zou ze een tariefmodel suggereren dat niet bestaat.
4. Toegankelijkheid per station. Of een lift werkt, staat niet in de gegevens. Voor wie ervan afhankelijk is, is een waarschijnlijk antwoord geen antwoord.
5. Een pagina per tramhalte. Er zijn 166 haltes en 10 premetrostations. Alleen die laatste krijgen een pagina.

Mogen wij deze gegevens gebruiken?

Ja, en dat is nagekeken in plaats van aangenomen. De Lijn publiceert haar open data onder de Licentie Gratis Hergebruik van de Vlaamse overheid (versie 2024). Artikel 3 geeft een wereldwijd, niet-exclusief recht om het product te hergebruiken, inclusief commerciële exploitatie; artikel 6 maakt het gratis; en er is geen share-alike-clausule, dus de teksten op deze site worden er niet door besmet.

Artikel 4 legt de bronvermelding vast, en het is de licentiegever die de formulering kiest, niet wij: «bron: De Lijn». Die zin staat onderaan elke pagina met gegevens. De plaatsnamen en de buurten komen van OpenStreetMap (ODbL), de openingsdata van Wikidata.

Wanneer het misgaat

Dan is het een fout van deze site. Dienstregelingen veranderen — die van De Lijn geldt telkens maar een kleine drie maanden — en prijzen ook. Een mailtje naar [email protected] met de pagina erbij is de snelste weg: we passen het aan in de generator, zodat het meteen overal klopt en niet alleen daar.

Metro Antwerpen is een onafhankelijke gids. Geen band met De Lijn, geen verkoop van tickets, geen zeggenschap over wat er rijdt. De officiële site is delijn.be.